Upały a obowiązki pracodawcy – aktualny stan prawny i kierunek zmian
Upały a obowiązki pracodawcy – aktualny stan prawny i kierunek zmian
W okresie letnim powraca pytanie o dopuszczalne warunki pracy w wysokich temperaturach.
Obowiązujące przepisy prawa pracy nie określają maksymalnej dopuszczalnej temperatury w pomieszczeniach, w których wykonywana jest praca. Zarówno Kodeks pracy, jak i rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy nie wprowadzają również obowiązku zapewnienia dodatkowych przerw ani skracania czasu pracy w przypadku wysokich temperatur.
Nie oznacza to jednak, że pracodawca jest zwolniony z odpowiedzialności w tym zakresie. Zgodnie z art. 207 Kodeksu pracy pracodawca ma obowiązek chronić zdrowie i życie pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Odpowiada również za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie.
W praktyce oznacza to, że w okresach intensywnych upałów pracodawca powinien rozważyć wprowadzenie odpowiednich rozwiązań organizacyjnych, takich jak dodatkowe przerwy czy skrócenie czasu pracy. Warto podkreślić, że ewentualne skrócenie czasu pracy z tego powodu nie może skutkować obniżeniem wynagrodzenia pracowników.
Istotne znaczenie ma również art. 210 § 1 Kodeksu pracy, który daje pracownikowi prawo do powstrzymania się od wykonywania pracy, jeśli warunki jej wykonywania stwarzają zagrożenie dla zdrowia lub życia — co może mieć miejsce również w przypadku nadmiernie wysokich temperatur.
W kontekście coraz częstszych fal upałów prowadzone są prace legislacyjne nad wprowadzeniem bardziej szczegółowych regulacji. Planowane zmiany przewidują nałożenie na pracodawców obowiązku zapewnienia temperatury w pomieszczeniach pracy nie wyższej niż 35°C (z wyjątkiem sytuacji uzasadnionych względami technologicznymi).
W przypadku prac wykonywanych na otwartej przestrzeni, wymagających wysiłku fizycznego, maksymalna temperatura miałaby wynosić 32°C — również z możliwością odstępstw ze względów technologicznych. Jeśli przekroczenie tych wartości będzie nieuniknione, pracodawca będzie zobowiązany do zastosowania rozwiązań technicznych lub organizacyjnych ograniczających negatywny wpływ wysokich temperatur, a w skrajnych przypadkach — do wstrzymania pracy.
Wejście w życie nowych przepisów planowane jest na 2027 rok.
